Küresel emtia piyasaları, ABD-İsrail ve İran arasındaki artan sıcak çatışmalar nedeniyle büyük bir dalgalanma yaşıyor. Orta Doğu’daki askeri ve jeopolitik gerginlikler, tedarik zincirlerini olumsuz etkileyerek emtia piyasalarında önemli bir yükseliş dönemine yol açtı. Bu çatışma ortamı, petrol fiyatlarında başlayan şok dalgasının yanı sıra tarım, endüstriyel metaller, gübreler ve teknoloji metallerini de kapsayan geniş bir etki alanı oluşturdu. Lojistik maliyetlerinin artışı ve döviz kurlarındaki belirsizlikler, küresel ölçekte yeni bir emtia enflasyonu döngüsü başlattı.
Hürmüz Boğazı’nın kapanma riski, dünya enerji piyasalarının dikkatini buraya çekmiş durumda. Boğaz’daki petrol sevkiyatındaki kısıtlamalar, nisan ayında Brent petrolün varil fiyatını %7,9 artırarak, bu değer artışını üst üste dört ay sürdürdü. Ancak, Avrupa’nın doğal gaz piyasasında, Hollanda merkezli TTF’de doğal gaz kontratları %8,1 gerileyerek, ABD ile İran arasındaki olası barış müzakerelerine dair umutların etkili olduğunu gösteriyor.
Endüstriyel metaller, nisan ayında tedarik krizleri ve küresel bakış açısındaki değişimlerle önemli yükselişler yaşadı. Endonezya’nın nikel cevheri fiyatlarını artırma kararı, nikel fiyatlarında keskin bir artışa yol açtı. Ayrıca, yapay zeka teknolojileri ve elektrikli araçlara duyulan yoğun talep, bakır fiyatlarını da yukarı taşıdı. Bu durum, bakırın modern enerji dönüşümündeki kritik rolünü pekiştiriyor. Körfez ülkelerindeki eritme tesislerindeki savaş kaynaklı aksamalar, alüminyum piyasasında ciddi bir arz açığı yaratırken, çinko fiyatlarının artışını destekleyen uluslararası tahminler de mevcut.
Makroekonomik durum, geleneksel güvenli limanları zor durumda bırakırken, endüstriyel değerli metallerin değer kazanmasına olanak tanıdı. Yükselen petrol fiyatlarının tetiklediği enflasyon endişeleri, güçlü dolar ve artan ABD tahvil faiz oranları, ons altın ve gümüş fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Buna karşılık, platin ve paladyum, artan talep ve daralan arz ile kazanç elde etti.
Tarım ürünlerinde ise, iklim değişikliği ve artan gübre maliyetleri üretimi etkilerken, pamuk fiyatları %17,4 artış gösterdi. ABD’deki kuraklık ve don riski, pamuk gibi ürünlerin değerini artırdı. El Nino hava olayının etkisiyle kakao fiyatları %8,2 yükselirken, buğday, mısır ve soya fasulyesi de sırasıyla %3,3, %3,7 ve %2,1 artış kaydetti. Brezilya’dan gelen rekor hasat haberleri, kahve fiyatlarını %4,3, şeker ve pirinçi ise %5,9 ve %5,1 düşürdü. Kısacası, küresel emtia piyasası, jeopolitik riskler ve iklim koşulları tarafından şekillendirilirken, dalgalanmaların önümüzdeki süreçte de devam etmesi bekleniyor.
About the Author
