Zeytin Üretiminde Yüzde 40’a Varan Rekolte Kaybı Öngörülüyor
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ilk tahminlerine göre, toplamda yüzde 40’a varan rekolte kaybı beklenirken, sahadan gelen son verilere göre bu oran yaklaşık yüzde 35 civarında. Bazı bahçelerde ise kuraklığa bağlı kayıpların yüzde 80’e kadar ulaştığı bildiriliyor.
Milliyet’in haberine göre üreticiler, geçen yılki yüksek üretimden kaynaklanan stokların bu yıl arzı dengeleyeceğini öne sürüyor. Ancak maliyetlerin hızla artmasına rağmen ürün fiyatlarının aynı oranda yükselmemesi, üreticilerin gelirlerini düşürdü.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 2025-2026 sezonu için 2 milyon 450 bin ton zeytin rekoltesi öngörülüyor. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan, bu miktarın geçen yıla göre yüzde 35 daha düşük olduğunu belirtti. Tan, “Bu yıl zeytinler iri daneli. Sofralık zeytin miktarının 740 bin ton, zeytinyağı üretiminin ise 310 bin ton civarında olacağını tahmin ediyoruz” ifadelerini kullandı.
‘YOK YILI’ ETKİSİNİ YİTİRDİ
Zeytin üretiminde verim döngüsü genellikle bir “var yılı”nı takiben bir “yok yılı” ile devam eder. Ancak son yıllarda bu döngünün azaldığı gözlemleniyor. UZZK Başkanı Tan, “15 yıl önce 90 milyon olan geleneksel ağaç sayısı, 110 milyon yeni fidanla beraber 200 milyona ulaştı. Bu durum, var ve yok yılları arasındaki farkı daralttı” değerlendirmesinde bulundu.
TABLO BÖLGELERE GÖRE DEĞİŞİYOR
Ayvalık’ta bazı üretici aileler ciddi kuraklık zararı yaşarken, diğer bahçelerde verim oldukça yüksek. Üretici Deniz Sabuncugil, “Geçen sezonun ancak yüzde 30’u kadar ürün elde ettik. Kuraklık zeytin üretiminde büyük bir tehdit oluşturuyor. Fiyatların düşük seürmesi üreticiyi zorluyor” dedi. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar ise 250 bin ton zeytinyağı rekoltesi beklediklerini ve geçen yıldan kalan 200 bin tonluk stokla arzda sıkıntı yaşanmayacağını ifade etti.
Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, il genelinde iklim koşulları nedeniyle rekoltenin yüzde 30 azalarak yaklaşık 55-60 bin ton zeytin ve 7-8 bin ton zeytinyağı üretimini beklediklerini açıkladı.
Bursa çevresinde yer alan Orhangazi, İznik, Nilüfer, Mudanya, Osmangazi, Kestel, Karacabey, Mustafa Kemalpaşa ve Gemlik ziraat odalarının ortak açıklamasına göre sofralık zeytinin kilogram maliyeti bu yıl 93,80 TL olarak hesaplandı.
Manisa’nın Alaşehir ilçesinde hasat başladı. Bu yıl rekolte düşük olsa da kalite yüksek. “Duble” olarak bilinen iri zeytinler 125 TL’den alıcı buluyor. İlçede yaklaşık 80 bin dekar alanda üretim gerçekleştiriliyor.
Sonuç olarak, bu yıl zeytin üretiminde rekolte kaybı yaşanmasına rağmen, önceki sezonun yüksek üretimi sayesinde arzda herhangi bir sıkıntı beklenmiyor. Ancak üreticiler, artan girdi maliyetleri ve düşük fiyatlar nedeniyle zeytinciliğin sürdürülebilirliğinin risk altında olduğuna dikkat çekiyor.
*Yok yılı, bir önceki var yılındaki yoğun üretimden sonra ağaçların dinlenmeye geçtiği, daha az meyve verdiği düşük rekolteli sezon